Ä¢¹½´«Ã½

Mae'r cwrs byr hwn yn archwilio sut y trawsnewidiodd y Rhyfel Byd Cyntaf feddygaeth a gofal iechyd yn sylfaenol, gan ail-lunio ymarfer clinigol, iechyd y cyhoedd a meddygaeth broffesiynol mewn ffyrdd sy'n parhau i ddylanwadu ar systemau gofal iechyd modern. Drwy bedair darlith ar wahanol themâu, mae'r cwrs yn archwilio meddygaeth ar drothwy rhyfel, yr heriau meddygol digynsail a achosir gan wrthdaro diwydiannol, a'r arloesedd cyflym a ddaeth i'r amlwg mewn ymateb i anafiadau torfol, heintiau a thrawma seicolegol.

Bydd dysgwyr yn archwilio datblygiadau mewn llawdriniaeth trawma, rheoli heintiau, brysbennu, adsefydlu, a gofal iechyd meddwl, ochr yn ochr â rolau newidiol nyrsys, meddygon benywaidd, a gwasanaethau meddygol gwirfoddol. Mae'r cwrs hefyd yn ystyried goblygiadau ehangach y rhyfel i iechyd y cyhoedd, gan gynnwys rheoli clefydau heintus, ymgyrchoedd yn erbyn clefydau rhywiol, ac effaith pandemig ffliw 1918. Rhoddir sylw arbennig i sut y gosododd trefniadaeth feddygol adeg y rhyfel a chyfranogiad y wladwriaeth mewn gofal iechyd sylfeini pwysig o ran systemau iechyd yr ugeinfed ganrif, gan gynnwys ymddangosiad disgyblaethau arbenigol ac, yn y pen draw, creu gwasanaethau gofal iechyd cenedlaethol.

Gan dynnu ar astudiaethau achos hanesyddol, cyfrifon personol, ac arloesedd meddygol, mae'r cwrs yn gosod cynnydd meddygol o fewn ei gyd-destunau cymdeithasol, moesegol a gwleidyddol ehangach, gan gynnig dealltwriaeth glir i ddysgwyr o sut oedd gwrthdaro byd-eang wedi cyflymu newid meddygol.
 

Deilliannau Dysgu

Erbyn diwedd y cwrs, bydd dysgwyr yn gallu dangos dealltwriaeth wybodus o sut oedd y Rhyfel Byd Cyntaf wedi gweithredu fel catalydd o ran datblygiadau mawr mewn meddygaeth a gofal iechyd. Byddant yn gallu esbonio datblygiadau allweddol mewn gofal trawma, llawdriniaeth, rheoli heintiau, adsefydlu ac iechyd meddwl, a gwerthuso'n feirniadol sut y gwnaeth pwysau adeg y rhyfel ail-lunio ymarfer meddygol a rolau proffesiynol. Bydd dysgwyr hefyd yn datblygu gwerthfawrogiad o effaith ehangach y rhyfel ar iechyd y cyhoedd a'i ddylanwad tymor hwy ar drefniadaeth a pholisi gofal iechyd yn yr ugeinfed ganrif.

Amlinelliad o fanteision y cwrs

Mae'r cwrs hwn yn cynnig archwiliad diddorol a hygyrch o hanes meddygol trwy lens bwerus y Rhyfel Byd Cyntaf, gan gyfuno straeon dynol â newid gwyddonol a chymdeithasol. Bydd yn apelio at ddysgwyr sydd â diddordeb mewn hanes, gofal iechyd, meddygaeth, nyrsio ac iechyd y cyhoedd, yn ogystal ag unigolion sydd â diddordeb cyffredinol yn y ffordd y cafodd cymdeithas fodern ei llunio gan wrthdaro. Mae'r cwrs yn darparu cysylltiadau clir rhwng datblygiadau hanesyddol a gofal iechyd cyfoes, gan wella dealltwriaeth dysgwyr o pam mae systemau meddygol modern yn gweithredu fel y maent. Nid oes angen unrhyw wybodaeth arbenigol flaenorol, sy’n golygu bod y cwrs yn addas i gynulleidfa eang ac amrywiol.

Amser ac Lleoliad

Bob wythnos, bydd yr amser yn: 6.00pm–8.00pm, a chynhelir y sesiynau hefyd yn Ystafell Darlithfa 4, Adeilad y Prif Gelfyddydau, Prifysgol Bangor.

Amserlen Wythnosol

Wythnos 1: Meddygaeth ar Drothwy’r Rhyfel

•   Cyflwr gwybodaeth feddygol yn 1914
• Llawfeddygaeth, bacterioleg, a systemau ysbytai cyn rhyfela diwydiannol
• Sefydliad meddygol milwrol ar ddechrau'r rhyfel
• Disgwyliadau cynnar yn erbyn realiti maes brwydr

Wythnos 2: Rhyfel Diwydiannol a Gofal Trawma

• Rhyfela yn y ffosydd a phatrymau anafiadau newydd
• Systemau brysbennu a gwagio’r maes brwydr
• Datblygiadau mewn llawdriniaeth trawma a llawdriniaeth adluniad
• Rheoli heintiau ac arferion antiseptig
• Datblygu technegau trallwysiad gwaed

Wythnos 3: Adsefydlu, Iechyd Meddwl, a Newid Rolau Proffesiynol

• Sioc a dyfodiad seiciatreg filwrol
• Adsefydlu a ffisiotherapi
• Coesau a breichiau artiffisial a meddygaeth adluniad
• Rôl gynyddol nyrsys ac unedau meddygol gwirfoddol
• Meddygon benywaidd a newid proffesiynol yn ôl rhywedd

Wythnos 4: Iechyd Cyhoeddus, Pandemig, a Sylfeini Gofal Iechyd Modern

• Rheoli clefydau heintus adeg y rhyfel
• Ymgyrchoedd clefydau gwenerol ac ymyrraeth y wladwriaeth
• Pandemig ffliw 1918
• Twf cyfrifoldeb y wladwriaeth dros iechyd
• Etifeddiaethau hirdymor: arbenigedd, polisi iechyd, a sylfeini systemau gofal iechyd cenedlaethol
   

Darlithydd

Dr Dylan Jones Darlithydd mewn Gwyddorau Biofeddygol (Hematoleg / Ffisioleg Dynol)

Rwy’n arweinydd modiwl ar gyfer y modiwlau canlynol: MSE-0003 Hanes Meddygaeth, MSE-0004 Bodau Dynol: Strwythur a Swyddogaeth, MSE-1021 Ffisioleg Dynol, MSE-2006 Ffisioleg Glinigol, MSE-2015 Hematoleg a Throsglwyddo, MSE-2026 Technolegau Clinigol Cymhwysol, MSE-3015 Hematoleg, MSE-4062 Gwyddorau Diagnostig, MSE-4069 Gwyddorau Diagnostig Cymhwysol, a MSE-4090 Gwyddorau Gwaed.
Rwy’n cyfrannu fel darlithydd ar y modiwlau MSE-1018 Gwyddorau Clinigol yn Ymarferol, MSE-1017 Sgiliau Allweddol mewn Gwyddor Feddygol, MSE-1019 Ymarfer Labordy Da, MSE-1020 Ymarferion Biofeddygol, MSE-2003 Sgiliau Ymchwil, MSE-2017 Sgiliau Galwedigaethol, a MSE-3018 Biocemeg Glinigol.
Rwy’n goruchwylio prosiectau ymchwil ar gyfer MSE-3013 Prosiect Ymchwil a MSE-3008 Traethawd Hir. Mae’r pynciau traethawd hir o ddiddordeb yn cynnwys: rôl polymorffeddau mewn ardaloedd rheoleiddiol genetig, esblygiad moleciwlaidd ffactorau virulens, ymwrthedd i wrthfiotigau, malaeneddau hematolegol, a rôl genomigau yn eu canfod a’u rheoli.

Mae gen i hefyd rolau gweinyddol gan gynnwys bod yn aelod o Fwrdd Astudiaethau SMS, aelod o Bwyllgor Cyswllt Staff-Myfyrwyr SMS, a swyddog arholiadau ar gyfer SMS.

Does dim cost i'r cwrs

Cwblhewch y ffurflen isod i gofrestru ar gyfer y cwrs hwn. Byddwn yn cysylltu â chi yn nes at ddyddiad cychwyn y cwrs gyda’r holl fanylion y bydd eu hangen arnoch.